SAVUNMAYI DİNLEMEDEN ADALETE VARILAMAZ !..

Bir insanı yargılamak, ona yöneltilen suçlamaları sıralamakla tamamlanmaz.

Yargılamanın adil olup olmadığını, suçlanan kişinin bu iddialara hangi koşullarda cevap verebildiği de belirler.

Savunmanın rahatça duyulmadığı bir salonda, hükmün gerekçesi ne kadar uzun olursa olsun toplumun zihnindeki sorular kolayca silinmez…

☆☆☆

Ekrem İmamoğlu’nun Silivri’de başlayan savunması, bu nedenle yalnızca bir siyasetçinin yargılanması olarak görülemez.

Dosyanın büyüklüğü, suçlamaların kapsamı ve savunma için ayrılan zaman arasındaki ilişki, herkes için geçerli bir adalet ölçüsünü gündeme getiriyor.

Dört günlük bir savunma süresi, elbette ki tek başına “hak ihlali”nin kanıtı değildir.

Asıl soru, sanığın delilleri tartışmasına, iddialara cevap vermesine ve avukatlarıyla etkili biçimde çalışmasına gerçekten elverişli bir imkân sağlanıp sağlanmadığıdır…[1]

☆☆☆

Savunmanın sözlerinin koruması şarttır!..

15 Ekim’deki duruşmada İmamoğlu’nun söylediği sözler üzerine yeni bir soruşturma başlatıldığı haberi, bu tartışmayı daha da ağırlaştırdı.

Savcılık açıklamasında “kamu görevlilerine görevleri nedeniyle alenen hakaret” iddiasına yer veriliyor.

Hukuki değerlendirme, sözlerin tamamı ve bağlamı üzerinden yapılmalıdır.

Fakat savunma sırasında kullanılan ifadeler bakımından ilk incelenmesi gereken güvencelerden biri, Türk Ceza Kanunu’nun 128. Maddesidir…[2]

☆☆☆

Bu madde, yargı mercileri veya idari makamlar önündeki iddia ve savunmalar kapsamında yapılan somut isnat ve olumsuz değerlendirmeleri belirli koşullarla korur.

İsnatların gerçek ve somut vakıalara dayanması ve uyuşmazlıkla bağlantılı olması gerekir.

Dolayısıyla savunma dokunulmazlığı, mahkeme salonunda söylenen her sözü kendiliğinden cezasız bırakan sınırsız bir ayrıcalık değildir.

Aynı nedenle, sert bir savunma cümlesi de sırf rahatsızlık verdiği için bu korumanın dışına çıkarılamaz…[3]

☆☆☆

Sanık, soruşturmanın yürütülüşünü eleştirebilmeli, kendisini suçlayan anlatının güvenilirliğini sorgulayabilmelidir.

Her eleştirinin yeni bir dosyaya dönüşeceği endişesi, yalnız konuşan kişiyi etkilemez.

Salondaki diğer sanıkların ve avukatların da söyleyeceklerini ölçüp budamasına yol açabilir.

“Savunma özgürlüğü”nün toplumsal değeri burada ortaya çıkar…

☆☆☆

Kararın ötesindeki güven karardan daha önemlidir.

Osman Kavala dosyası da aynı güven sorununu başka yönden önümüze getiriyor.

AİHM’nin Kavala hakkında verdiği kararlar ve bunların uygulanması tartışması, devletin üstlendiği uluslararası yükümlülüklerle ilgilidir.

AİHM, ikinci Kavala davasına ilişkin resmî duyurusunda derhal serbest bırakılması ve mahkûmiyetin sonuçlarının giderilmesi gerektiğini açıkça belirtiyor.

Bu kararların etkisi, iç hukukta gerekçeli ve etkili biçimde karşılanmalıdır...[4]

☆☆☆

Bir mahkeme kararına katılmamak ile o kararın doğurduğu yükümlülüğü yerine getirmemek aynı şey değildir.

Kamu gücünün güvenilirliği, kendisini bağlayan kurallarla kurduğu ilişkiden anlaşılır.

Yurttaştan kanuna uymasını isteyen devlet, kendi yükümlülüklerine de aynı ciddiyetle yaklaşmalıdır…

☆☆☆

İmamoğlu’nun “Millet Şahidimdir” adlı savunma kitabına yönelik toplatma haberleri de “ifade ve basın özgürlüğü” açısından ayrıca değerlendirilmelidir. [5]

Duruşmanın aleni olması ile savunma metninin basılı olarak yayımlanması hukuken aynı mesele değildir.

Ancak bir yayına müdahalenin somut kanuni dayanağı ve gerekliliği açıklanmalı; kamuoyunun yargılamayı öğrenme imkânı gözetilmelidir…[6]

☆☆☆

Kimsenin suçluluğunu veya suçsuzluğunu gazete başlıklarıyla belirleyemeyiz.

Fakat adil yargılanmanın koşullarını savunmak için davanın sonucunu beklemek zorunda da değiliz.

Bugün bir siyasi rakibin savunma hakkını önemsemeyen kişi, yarın kendisini savunacağı kürsünün ne kadar daraldığını görebilir.

Yakın geçmiş bunun çarpıcı örnekleri ile doludur.

Adalete duyulan güven, savunmanın ne kadar çabuk bitirildiğiyle değil, ne kadar dikkatle dinlendiğiyle büyür…

Av. Cemil Can